Bibliografia

Ta książka jest aktem syntezy, który czerpie z fundamentalnych tekstów ekonomii, fizyki, informatyki, historii i filozofii. Bibliografię tę przedstawiamy nie tylko jako listę cytowań, lecz także jako przewodnik do dalszego zgłębiania intelektualnych filarów, na których opierają się jej argumenty.

Część I: Kanon ekonomiczny i jego krytycy

• Coase, Ronald H. "The Nature of the Firm." Economica, vol. 4, no. 16, 1937, pp. 386–405.
  Rewolucyjne pojęcie „kosztów transakcyjnych” Coase’a daje klasyczne wyjaśnienie istnienia firmy. W rozdziale 11 przeformułowujemy tę myśl przez pryzmat przetwarzania informacji, dowodząc, że firma jest „silnikiem wykonania”, który minimalizuje obliczeniowe koszty odkrywania rynkowego.
• Graeber, David. Bullshit Jobs: A Theory. Simon & Schuster, 2018.
  Kluczowa praca Graebera dostarcza socjologicznych dowodów na „kryzys sensu” omawiany w rozdziale 4 oraz na „rozbicie pracy na części”, które stoi w centrum rozdziału 22. Pokazuje, że stary paradygmat przestał dawać ludziom poczucie celu na długo przed inwersją inteligencji.
• Hayek, Friedrich A. "The Use of Knowledge in Society." The American Economic Review, vol. 35, no. 4, 1945, pp. 519–30.
  Przełomowy esej Hayeka o systemie cen jako mechanizmie koordynacji rozproszonej wiedzy to wzorcowy opis tego, co w rozdziale 9 nazywamy przepływem harmonicznym: emergentnych, strukturalnych kanałów zaufania i informacji, na których opiera się złożone społeczeństwo.
• Keynes, John Maynard. The General Theory of Employment, Interest and Money. Macmillan, 1936.
  Fundamentalny tekst współczesnej makroekonomii. Krytykujemy jego konstrukcję jako szczytowe osiągnięcie paradygmatu „mechanistycznego”, systemu dźwigni i pokręteł, który nasz model polityki jako inżynierii geometrii ma zastąpić.
• Keynes, John Maynard. "Economic Possibilities for our Grandchildren." Essays in Persuasion, 1930.
  Ten zdumiewająco proroczy esej, który przewidział psychologiczne wyzwania świata obfitości, stanowi punkt wyjścia do naszej analizy świata po niedoborze w rozdziale 22: Po ekonomii.
• Kuznets, Simon. "National Income, 1929–1932". 73rd US Congress, 2d session, Senate document no. 124, 1934.
  Kuznets stworzył PKB, a zarazem osobiście przestrzegał przed używaniem go jako miary dobrobytu. Jego prorocza krytyka jest fundamentem naszego argumentu w rozdziale 4: Pulpit szaleństwa i główną motywacją do stworzenia pulpitu MIND.
• Lee, Kai-Fu. AI Superpowers: China, Silicon Valley, and the New World Order. Houghton Mifflin Harcourt, 2018.
  Wzorcowa analiza geopolityczna amerykańsko-chińskiego wyścigu AI autorstwa Lee opisuje centralną dynamikę, którą w rozdziale 16 rozpoznajemy jako drogę ku przyszłości wielkiej fragmentacji.
• Lucas, Robert E., Jr. "Econometric Policy Evaluation: A Critique." Carnegie-Rochester Conference Series on Public Policy, vol. 1, 1976, pp. 19-46.
  Nagrodzony Noblem artykuł, który zdruzgotał mechanistyczne modelowanie makroekonomiczne. W rozdziale 13 proponujemy model podwójnego silnika jako pierwsze pełne, mechanistyczne rozwiązanie krytyki Lucasa.
• Marx, Karl. Das Kapital, Volume 1. 1867.
  Fundamentalna krytyka samowzmacniającej się natury kapitału autorstwa Marksa doskonale opisuje to, co w rozdziale 9 nazywamy przepływem kołowym: samonapędzającą się, kumulatywną dynamikę aktywów nierywalizacyjnych.
• Perez, Carlota. Technological Revolutions and Financial Capital: The Dynamics of Bubbles and Golden Ages. Edward Elgar Publishing, 2002.
  Kluczowa praca Perez o cyklicznej naturze rewolucji technologicznych stanowi tło naszego argumentu w rozdziale 13, że inwersja inteligencji łamie ten historyczny wzorzec, zlewając fazy „instalacji” i „wdrożenia” w jedno, trwałe przejście.
• Piketty, Thomas. Capital in the Twenty-First Century. Translated by Arthur Goldhammer, Belknap Press, 2014.
  Przełomowe empiryczne studium nierówności Piketty’ego rozpoznało objaw (r > g). W rozdziale 10 przedstawiamy diagnozę fizyczną, dowodząc, że r oznacza wykładnicze zwroty przepływu kołowego, a g liniowe zwroty przepływu gradientowego.
• Sahlins, Marshall. Stone Age Economics. Aldine Transaction, 1972.
  Pojęcie „pierwotnego społeczeństwa dostatku” Sahlinsa daje historyczny i antropologiczny precedens dla świata poekonomicznego, który badamy w rozdziale 22, i podważa mit, jakoby ludzkość była z natury skazana na nieustanną pracę.
• Smith, Adam. An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. 1776.
  Fundamentalny tekst ekonomii klasycznej. W rozdziale 9 ujmujemy „niewidzialną rękę” Smitha na nowo jako znakomity opis przepływu gradientowego, czyli konkurencyjnej wymiany rzadkich, rywalizacyjnych dóbr.
• Zuboff, Shoshana. The Age of Surveillance Capitalism: The Fight for a Human Future at the New Frontier of Power. PublicAffairs, 2019.
  Zuboff przedstawia wzorcową kronikę ekstrakcyjnej logiki ekonomicznej, którą traktujemy jako ostatni, najdoskonalszy model biznesowy trzeciej inwersji ekonomicznej, paradygmatu, który właśnie dobiega końca.

Część II: AI, zgodność i przyszłość inteligencji

• Bostrom, Nick. Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press, 2014.
  Fundamentalna praca Bostroma o długoterminowym ryzyku egzystencjalnym ze strony AGI stanowi tło naszego argumentu w rozdziale 14, gdzie przeformułowujemy jego filozoficzny „problem kontroli” jako bezpośrednie, praktyczne wyzwanie ekonomii zgodności.
• Suleyman, Mustafa. The Coming Wave: Technology, Power, and the Twenty-first Century's Greatest Dilemma. Crown, 2023.
  Spojrzenie Suleymana z wnętrza branży na ogromne wyzwanie „powstrzymywania” nowych technologii uwypukla problem, który ma rozwiązać nasza propozycja państwa symbiotycznego; dowodzimy, że samo powstrzymywanie nie wystarczy.

Część III: Fizyka, złożoność i teoria informacji

• Barabási, Albert-László. Linked: How Everything Is Connected to Everything Else and What It Means for Business, Science, and Everyday Life. Basic Books, 2002.
  Przystępne wprowadzenie Barabásiego do nauki o sieciach daje naukową podstawę naszej analizy topologii sieci i dynamiki praw potęgowych w rozdziale 10: Więzienie sieci.
• Prigogine, Ilya, and Isabelle Stengers. Order Out of Chaos: Man's New Dialogue with Nature. Bantam Books, 1984.
  Praca tego noblisty o termodynamice i systemach samoorganizujących się dostarcza podstawowej fizycznej metafory całej naszej konstrukcji, zwłaszcza fundamentalnej walki między inteligencją a entropią opisanej w rozdziale 6.
• Shannon, Claude E. "A Mathematical Theory of Communication." The Bell System Technical Journal, vol. 27, 1948, pp. 379-423.
  Dokument założycielski teorii informacji, dostarczający matematycznego języka niezbędnego do zrozumienia „gospodarki bitów”, fizyki kapitału inteligencji i dynamiki dóbr nierywalizacyjnych.
• Taleb, Nassim Nicholas. Antifragile: Things That Gain from Disorder. Random House, 2012.
  Kluczowe pojęcie antykruchości Taleba stoi za naciskiem, jaki nasza konstrukcja kładzie na odporność. W rozdziale 8 dowodzimy, że kapitał różnorodności (D) jest kluczową właściwością strukturalną, która pozwala systemowi stać się antykruchym.

Część IV: Filozofia, historia i rządzenie

• Frankl, Viktor E. Man's Search for Meaning. Beacon Press, 1959.
  Głęboka praca Frankla o odnajdywaniu sensu w obliczu cierpienia jest przywołana w rozdziale 22 jako niezbędny przewodnik wobec nadchodzącego wyzwania: odnalezienia sensu w świecie pozbawionej tarcia łatwości.
• Gatto, John Taylor. Dumbing Us Down: The Hidden Curriculum of Compulsory Schooling. New Society Publishers, 1992.
  Krytyka współczesnego systemu edukacji autorstwa Gatto daje kluczowy kontekst historyczny dla naszego pojęcia szkoły fabrycznej w rozdziale 3.
• Hobbes, Thomas. Leviathan. 1651.
• Locke, John. Two Treatises of Government. 1689.
• Rousseau, Jean-Jacques. The Social Contract. 1762.
  Te trzy fundamentalne teksty nowożytnej filozofii politycznej analizujemy w rozdziale 14 jako dzieła architektów umowy społecznej zbudowanej dla przestarzałego świata niedoboru.
• Ostrom, Elinor. Governing the Commons: The Evolution of Institutions for Collective Action. Cambridge University Press, 1990.
  Nagrodzona Noblem praca Ostrom dostarcza mocnych, opartych na rzeczywistości dowodów na żywotność zdecentralizowanych, symbiotycznych modeli rządzenia, które są kamieniem węgielnym naszego planu nowego świata. Jej dorobek to praktyczna demonstracja przepływu harmonicznego.
• Rawls, John. A Theory of Justice. Harvard University Press, 1971.
  Eksperyment myślowy Rawlsa z „zasłoną niewiedzy” stanowi wyraźną ramę etyczną, której używamy w rozdziale 14, by wyprowadzić zasady nowej umowy społecznej z pierwszych zasad sprawiedliwości.