Panimula: Ang Bintana ng Sanlibong Araw

Umiikli ang iyong inaasahang haba ng buhay pang-ekonomiya. Hindi ang iyong karera. Hindi ang kasalukuyan mong trabaho. Ang buong kabuluhan mo sa ekonomiya bilang isang tao. Nabubuhay tayo sa isang makasaysayang panahon ng pagbabagong walang kapantay, isang may-hangganang bintana ng panahon kung kailan muling isinusulat ang mga pangunahing tuntunin ng ating sibilisasyon. Hindi ito haka-haka. Ito ay isang transisyon ng yugto (phase transition).

Sa pagsulat ko ng mga salitang ito, dala ko ang kakaibang pasanin ng isang taong nakakita ng dalawang mundo. Sa loob ng maraming taon, naging tagapamahala ako ng isang macro hedge fund. Trabaho kong hanapin ang mga lamat sa pandaigdigang sistemang pampinansiyal at tumaya sa mga ito bago tuluyang mabasag. Natutuhan kong tingnan ang mundo hindi gaya ng paglalarawan dito ng mga ekonomista, kundi bilang isang marupok at magkakaugnay na network na pinamamahalaan ng takot, kasakiman, at malupit na pisika ng daloy ng kapital.

Pagkatapos ay iniwan ko ang mundong iyon upang tumulong sa pagbuo ng makina ng susunod na mundo. Bilang tagapagtatag ng Stability AI, nakapasok ako sa mga silid kung saan kinalkula ang matematika ng iyong pagkalaos. Hindi dahil sa masamang hangarin, kundi bilang di-maiiwasang bunga ng optimisasyon. Pinanood ko habang natututong makakita, sumulat, mangatwiran, at lumikha ang artificial intelligence. Nakita ko ang mga kurba ng training na nagbabadya ng kapahamakan para sa bawat manggagawa ng kaalaman.

Ngayon, tinitingnan ko ang sistemang minsan kong pinagsamantalahan mula sa pananaw ng puwersang tuluyang dudurog dito. Isinilang ang aklat na ito mula sa natatangi at nakakikilabot na kinatatayuang iyon. Ito ay kapwa diyagnosis mula sa isang tagaloob at plano mula sa isang arkitekto.

Ngunit ito ang bumabagabag sa akin: nakakamit natin ang pinakadakilang tagumpay sa kasaysayan ng tao, ang paglaya ng intelihensiya mula sa mga hangganan ng biyolohiya, at ang tanging kayang gawin ng ating sistemang pang-ekonomiya ay ituring itong sakuna. Hindi ito problemang teoretikal. Narito ang kosmikong biro na magiging katawa-tawa sana kung hindi lamang ito napakatrahedya. Tinatawag ko itong Bitag ng Kasaganaan (Abundance Trap): Malapit na nating makamit ang paglampas sa kakapusan sa larangan ng intelihensiya, at ang ating sistemang pang-ekonomiyang nakasalalay sa kakapusan ay ituturing ang kasaganaang ito bilang kahirapan. Isaalang-alang ang dalawang dashboard na ginagamit natin sa pagsukat ng ating mundo.

Ang una ay ang opisyal na dashboard ng lumang ekonomiya. Nasa pinakamataas na antas sa kasaysayan ang stock market. Matatag ang paglago ng GDP. Makasaysayang mababa ang kawalan ng trabaho. Sa bawat sukatang binabantayan ng ating mga lider, hindi pa tayo kailanman naging ganito kasagana.

Ang ikalawa ay ang dashboard ng realidad ng tao. Nasa pinakamababang antas ang kasiyahan sa buhay mula nang magsimula ang pagtatala. Umaabot sa antas ng epidemya ang mga kamatayan dahil sa kawalan ng pag-asa, sa pagpapakamatay, overdose, at alkoholismo. Nalulunod sa utang ang isang buong henerasyon, hindi makabili ng bahay o makapagsimula ng pamilya. Mas mayaman tayo sa papel at mas dukha sa diwa kaysa sa alinmang panahon ng makabagong kasaysayan.

Ang pagkakahiwalay na ito ang unang sirena ng isang gumuguhong paradigma. Nakabuo tayo ng sibilisasyong napakaganap ang pagkabaligtad kaya ang ating pinakadakilang tagumpay ay nagiging dahilan ng ating paglaho.

Ang Huling Beses na Nangyari Ito

Nagsimula ang ekonomiks bilang salitang Griyego na “oikonomía,” na nangangahulugang "pamamahala ng sambahayan." Sa loob ng tatlong siglo, pinamahalaan natin ang ating sambahayan na parang isang pabrika. Ginawa nating diyos ang episyensiya at nagtaka tayo kung bakit tayo nakadarama ng kahungkagan. Nag-optimize tayo para sa paglago at nagtaka kung bakit tayo naiipit.

Hindi umuulit ang kasaysayan, ngunit ito ay tumutugma. At sa ngayon, ipinapalo nito ang parehong nakamamatay na kumpas na naging tanda ng bawat pangyayari ng paglahong pang-ekonomiya.

Isaalang-alang si Johannes Trithemius, abad ng Sponheim, na noong 1492 ay sumulat ng isang maalab na tratado na pinamagatang "In Praise of Scribes" (Papuri sa mga Eskriba). Ikinatwiran niya na ang bagong-usong imprenta ay isang panandaliang kahibangan, na ang mga manuskritong kinopya sa kamay ay nakahihigit sa moralidad, na ang sagradong gawain ng pagkopya ng teksto ay naglalapit sa mga monghe sa Diyos. Bawat argumento ay teolohiko, pilosopiko, estetiko. Wala ni isang bumanggit sa tunay na dahilan: nagmumula ang kita ng kanyang monasteryo sa pagkopya ng mga aklat.

Sa loob ng limampung taon, naging mga museo na ang mga scriptorium. Naaalala si Trithemius, kung naaalala man siya, bilang ang taong humarang sa kasaysayan at sumigaw ng "Tigil!" sa isang imprenta.

Ikaw si Trithemius. Ang trabaho mo ay pagkopya ng mga manuskrito sa kamay. Ang AI ang imprenta. Ngunit hindi tulad niya, wala kang limampung taon. Mas maikli nang husto ang bintana para sa makabuluhang pagpili. Halos perpekto ang paghahambing sa imprenta. Halos. Ang pagkakaiba ay pisikal na gawain lamang ng pagkopya ang pinalitan ng makina ni Gutenberg. Ang pinapalitan ng AI ay ang isip mismo.

Tatlong Kinabukasan, Walang Labasan

Habang bumabagsak ang lumang sistema, tatlong matatag na kaayusan lamang ang posible. Tulad ng mga orbital ng electron, ito lamang ang mga padron na kayang manatili. Ang lahat ng iba pa ay di-matatag na transisyon.

Unang Kinabukasan: Digital na Piyudalismo. Ito ang mangyayari kung wala tayong babaguhin. Iilang korporasyon ang kokontrol sa AI. Ang lahat ng iba pa ay mabubuhay sa universal basic income, sapat upang mabuhay, hindi sapat upang magkahalaga. Magiging user ka, hindi manlilikha. Isang konsyumer, hindi mamamayan. Huwag kang magkakamali: ito ang default. Dito tayo patungo.

Ikalawang Kinabukasan: Ang Malawakang Pagkakawatak-watak. Ito ang mangyayari kapag nataranta ang mga bansa. Bawat bansa ay bubuo ng sarili nitong AI, babantayan ang sarili nitong data, at walang pagkakatiwalaan. Isang bagong cold war, ngunit ipinaglalaban gamit ang mga algorithm sa halip na mga atomo. Ito ang tugon ng takot. Nagsisimula na ito.

Ikatlong Kinabukasan: Simbiyosis ng Tao. Ito ang mangyayari kung sinasadya nating mag-ebolb. Bubuo tayo ng mga sistemang pang-ekonomiya kung saan pinalalakas ng AI ang layunin ng tao sa halip na palitan ito. Kung saan ang kasaganaan ay isang katangian, hindi depekto. Kung saan ang intelihensiya ay isang pinagsasaluhang yaman, hindi kalakal. Ito ang pinakamahirap na landas dahil hinihingi nitong magbago tayo. Ito rin ang tanging landas kung saan mananatili tayong makikilalang tao.

Ano ang Aklat na Ito (at Ano ang Hindi)

Hindi ito isa pang babala tungkol sa AI. Napakatagal nang tumutunog ang alarma ng sunog kaya natuto na tayong matulog habang tumutunog ito.

Hindi ito teknikal na manwal tungkol sa AI. Hindi mo kailangang maunawaan ang mga transformer, gaya ng hindi mo kailangang maunawaan ang internal combustion upang malaman na pinalitan ng mga kotse ang mga kabayo.

Ang aklat na ito ay isang manwal ng inhinyeriya para sa pagbuo ng Ikatlong Kinabukasan. Isa itong planong hinango mula sa mga unang prinsipyo, dahil patay na ang mga lumang prinsipyo. Ipinakikilala nito ang isang bagong agham para sa isang bagong mundo: ang Teorya ng Intelihensiya (Intelligence Theory), isang pisika kung paano pinoproseso ang impormasyon upang lumikha ng halaga at pagpapatuloy. Ang Matalinong Ekonomiks (Intelligent Economics) ang una nitong aplikasyon.

Una ang demolisyon, kung saan dudurugin natin ang bawat palagay mo tungkol sa ekonomiks. Ang ikalawang yugto ay ang bagong pisika, kung saan mula sa mga guho ay hahanguin natin ang tunay na mga batas na namamahala sa masasalimuot na sistema. Ang ikatlong yugto ay ang arkitektura, na nagpapakita kung paanong ang bagong pisikang ito ay kinakailangang lumilikha ng mga istruktura ng isang malusog na ekonomiya. Ang ikaapat na yugto ay naghahatid ng plano: mga kongkretong solusyong nakabatay sa inhinyeriya para sa isang simbiyotikong mundo. Ang ikalima at huling yugto ay ang transisyon ng tao, ang iyong personal at pilosopikong gabay sa bagong panahon.

Totoo ang Orasan: Ang Bintana ng Sanlibong Araw

Hayaan mong maging tiyak ako tungkol sa kahulugan ng bintanang ito. Hindi ito hula ng iisang apokaliptikong pangyayari. Ito ay pagtatantiya ng makasaysayang panahon kung kailan nagiging hindi na mababawi ang transisyon ng yugto. Ito ang sandali kung kailan ang tubig sa kaldero, na matagal nang pinaiinitan, ay sa wakas kumukulo. Bago ang sandaling iyon, maaari mo pang hinaan ang apoy. Pagkatapos nito, magiging singaw ang tubig, anuman ang gawin mo.

Matagal nang hinuhulaan ng mga futurist ang isang teknolohikal na Singularity, isang sandali kung kailan nalalampasan ng intelihensiya ng makina ang ating sariling intelihensiya. Tama sila tungkol sa eksponensiyal na kurba. Mali sila tungkol sa kung ano ang unang masisira. Patungo tayo sa isang sosyo-ekonomikong Singularity bago pa man natin marating ang isang purong teknolohikal na Singularity. Madudurog ang ating mga sistema ng salapi, trabaho, at kahulugan sa ilalim ng bigat ng halos walang-hanggang produktibidad.

Hindi ito takdang oras para sa apokalipsis. Ito ay takdang oras para sa makabuluhang pagpili. Ang propesyonal kong pagtatantiya para sa bintanang ito, na isinilang mula sa pagmamasid sa mga eksponensiyal na kurba ng kakayahan, gastos, at paggamit ng AI, ay humigit-kumulang sanlibong araw. Maaaring 800. Maaaring 1,200. Ang sinasabi ko sa iyo ay hindi ito 10,000. Totoo ang orden ng magnitud. Totoo ang orasan. At tumatakbo ito.

Ang Paanyaya

Kung nakarating ka hanggang dito, malamang na isa ka sa tatlong uri: takot na takot, nag-aalinlangan, o nasasabik. Mabuti. Lahat ng tatlo ay makatwirang tugon sa katapusan ng isang mundo.

Anuman ang nagdala sa iyo rito, alamin mo ito: Totoo ang pagbibilang pababa. Nagwawakas ang lumang mundo. Naghihintay na maisilang ang bagong mundo. Tayo ang henerasyong tulay, pinagpala at isinumpang mabuhay sa pagitan ng mga mundo.

Maaari mong gugulin ang iyong panahon sa kritikal na bintanang ito sa pagtanggi, habang pinanonood ang paglaho ng iyong kabuluhan. Maaari mo itong gugulin sa kawalan ng pag-asa, sa pagluluksa sa isang mundong wala na. O maaari mo itong gugulin sa pagbuo, sa paglikha ng mga sistema at komunidad na magdadala sa sangkatauhan sa gitna ng transisyon.

May kasabihan ang mga lumang ekonomista: "Sa katagalan, patay na tayong lahat." Isinulat iyon ni Keynes noong 1923. Nagkamali siya. Sa katagalan, buhay tayong lahat, ngunit walang kabuluhan sa ekonomiya. Maliban kung bubuo tayo ng isang ekonomiya kung saan ang kabuluhan ay hindi pang-ekonomiya.

Nagsimula ang orasan bago mo pa binuksan ang aklat na ito. Tumatakbo ito habang binabasa mo ang mga salitang ito.

Panahon na upang magsimula.